საქართველოს ევროატლანტიკური მისწრაფება, როგორც სუიციდური პოლიტიკა

download.jpg

საზღვრის გადმოწევაზე წუწუნი არის თანამედროვე საქართველოს მდგომარეობის კარგი ასახვა. ისტერიულად მიიწევ ნატოში, მაშინ როცა მთავარ მტრად რუსეთი მას მიიჩნევს. ამის გამო შემხვედრ ნაბიჯებს დგამს და პასუხი არის პანიკა. თუ გადავწყვიტეთ ასეთი კონფრონტაციული პოლიტიკა რუსეთთან, მაშინ უნდა ვთქვათ რომ ვართ საომარ მდგომარეობაში. თუ საომარ მდგომარეობაში ვართ უნდა მომზადებული ვიყოთ და სათანადო პასუხიც გავცეთ, მაგრამ ყველამ იცის, რომ ამის არც საშუალება და არც გამბედაობა არ გაგვაჩნია (და რომ ზოგადად ირაციონალურია ეს მიდგომა). ამიტომ ყოველთვის რუსეთის ამგვარ ქმედებას, რაც როგორც ზემოთ ვთქვი ცალმხრივი არაა, მოჰყვება მხოლოდ პანიკა. პანიკა კი, საომარ მდგომარეობაში წაგების ტოლფასია. ესეიგი, რა გამოდის? ჩვენივე საგარეო პოლიტიკით ვქმნით მდგომარეობას, საიდანაც წინასწარ ვიცით, რომ წაგებული გამოვალთ.

download.png

ადრეც დამიწერია რომ ეს არის სუიციდური პოლიტიკა, ყოვლად ირაციონალური და აბსურდული. მე მიმაჩნია, რომ ამ მდგომარეობიდან გამოსავალი არის რეგიონში რუსეთის ლეგიტიმური ინტერესების აღიარება და კონფრონტაციული რეჟიმიდან დიალოგის რეჟიმზე გადასვლა, რაც პირველ რიგში ნატოში (არა აუცილებლად ევროკავშირში) მისწრაფებაზე უარის თქმას ნიშნავს.

მიმდინარე გლობალური ცვლილებების გათვალისწინებით, ის დრო როდესაც კონფრონტაციის რეჟიმში ყოფნას და ამერიკასთან უპირობო ალიანსს საქართველოსთვის განვითარების მოტანა შეეძლო გასულია და შანსი დაკარგულია. ასეთი მდგომარეობა კარგად გამოიყენეს აზიის ვეფხვებმა (სინგაპური, ჰონგ კონგი, სამხრეთ კორეა, ტაივანი) 1960-იანი წლებიდან მოყოლებული, როდესაც ამერიკა მათ იყენებდა, როგორც დასაყრდენს კომუნისტური საფრთხის გავრცელების წინააღმდეგ, აძლევდა უზარმაზარ რესურსებს, მაგრამ სათანადოდ ვერ აკონტროლებდა ამ რესურსების გამოყენებას ეკონომიკაში. ამ ქვეყნებმა კი აღნიშნული რესურსები ეროვნული ეკონომიკების გასაძლიერებლად გამოიყენეს – შექმნეს უძლიერესი ექსპორტზე ორიენტირებული ინდუსტრიული ბაზა. ჩვენ ეს შანსი სააკაშვილის პერიოდში ხელიდან გავუშვით. ფული ჩაიდო მახინჯი საბანკო-საფინანსო სისტემის შექმნაში, ტურისტულ ინფრასტრუქტურაში, სპეკულაციურ მშენებლობაში, საწარმოო სიმძლავრეების ფიზიკურ და ინტელექტუალურ განადგურებაში. აზიური ინდუსტრიალიზაციისგან განსხვავებით ეს ზომები არ გამოდგა ეკონომიკისთვის გრძელვადიან სტიმულად.

დღეს საერთაშორისო მდგომარეობა შეცვლილია და რაც დროზე ვაღიარებთ ამას მით უკეთესი. ჩემი აზრით დღეს უპირობო ალიანსების ძიების მაგიერ საქართველო უნდა გადავიდეს რაციონალურ საგარეო პოლიტიკაზე, სადაც ხდება სხვადასხვა ძალის ინტერესების გათვალისწინება და შეჯერება. ასეთ მდგომარეობაშია დღეს ფინეთი, რომელსაც რუსეთი პირდაპირ უკრძალავს ნატოში შესვლას, მაგრამ ამით ფინეთი მხოლოდ სარგებლობს.

© ლევან ასაბაშვილი

Advertisements

დასავლეთს მკვდარი ნემცოვი უფრო აწყობდა, ვიდრე ცოცხალი

დღეს რუსეთის დედაქალაქში ბორის ნემცოვის დაკრძალვის ცერემონია გაიმართა. ბოლო რამდენიმე დღის განმავლობაში ნემცოვის მკვლელობა ყველა პოლიტიკური ნიუსის მთავარი ამბავია. ბორის ნემცოვის სიკვდილმა ქართული საზოგადოების ნაწილიც კი ძალიან დაამწუხრა, მიუხედავიდ იმისა იცნობდნენ თუ არა მის პიროვნებას.

Boris-Nemtsov.-Otkrovenie

ბორის ნემცოვის ბიოგრაფიას თუ გადავხედავთ, ძალიან ადვილად დავინახავთ რომ ის თავის პოლიტიკურ ზენიტში 90-იან წლებში იმყოფებოდა, როდესაც ბორის ელცინის ერთ-ერთ ფავორიტად მოიაზრებოდა. ის შორეულ 90-იან წლებში, როდესაც რუსეთში კორუფცია და კრიმინალი ყვაოდა ნიჟეგოროდის ოლქის გუბერნატორის თანამდებობას იკავებდა. ერთ დროს იყო ასევე რუსეთის ვიცე-პრემიერი. რუსი პოლიტიკოსი გამოირჩეოდა თავის პოპულისტური სვლებით, ორატორობით, სპორტული ცხოვრებით. ქართველი მკითხველისთვის ალბათ საინტერესო იქნება ის ფაქქტი, რომ 2008 წელს ნემცოვი სამხრეთ ოსეთს და აფხაზეთის დამოუკიდებლობის მომხრე იყო.

დროა უშუალოდ ბორის ნემცოვის მკვლელობაზე გადავიდეთ და ეს ფაქტი პოლიტიკური კუთხით განვიხილოთ. 28 თებერვალს, ოპიზიციური მარშის წინა დღეს მოსკოვში, კრემლის კედლებთან, მაცხოვრის საკათედრო ტაძრის პირდაპირ, კლავენ ოპოზიციონერ პოლიტიკოსს. დამეთანხმებით ალბათ და ფაქტიურად კინემატოგრაფიული კადრია. გაისმის ლოგიკური კითხვა – მოტივი დანაშაულისა? ვის ინტერესში შეიძლება ყოფილიყო მსგავსი დარტყმა რუსეთის და პუტინის იმიჯის წინააღმდეგ?

ნემცოვის მკვლელობიდან რამდენიმე საათის შემდეგ იწყება მედია თავდასხმა პუტინის და რუსეთის წინააღმდეგ. უკრაინული მედია საშუალებები სოციალურ ქსელებში აქტიურად ავრცელებენ ხეშტეგს #ПутинУбийца უკრაინულ მედიას არც დასავლური ჩამორჩება. ყველა მსხვილი დასავლური გამოცემა Telegraph-დან დაწყებული და New York Times-ით დამთავრებული შემდეგი სათაური მქონე სტატიებს აქვეყნებენ: ”მოსკოვში პუტინი მთავარი მტერი ჩაცხრილეს”, ”კრემლთან პუტინის მთავარი ოპოზიციუნერი მოკლეს” და ა.შ. ალბათ ამ ყველაფრის პათოსს უკვე მიხვდით. მაგრამ საიდან ესეთი თავდაჯერებულობა დასავლელი და უკრაინული ჟურნალისტებისა, რომ ნემცოვის პუტინის მთავარი მტერია და ოპოზიციონერი იყო?!

ლევადა ცენტრის მიერ ჩატარბეული ბოლო კვლევის თანახმად მოსახლეობის 86% მხარს უჭერს ვლადიმერ პუტინის პოლიტიკას

ლევადა ცენტრის მიერ ჩატარბეული ბოლო კვლევის თანახმად მოსახლეობის 86% მხარს უჭერს ვლადიმერ პუტინის პოლიტიკას

გადავიდეთ უშუალოდ ფაქტებზე. რუსეთში ჩატარებული ბოლოს საზოგადოებრივი კვლევის შედეგების მიხედვით, რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინს მოსახლეობის 86% უჭერს მხარს, მაშინ როდესაც ბორის ნემცოვი მთავარი ოპოზიციონერი პოლიტიკოსების ხუეთეულშიც კი ვერ ხვდება და მე-6 ადგილზეა 2%-ით.

ოპოზოციონერი პოლიტიკოსების რეიტინგში, 2015 წელს ჩატარებული კვლევის მიხედვით ბორის ნემცოვი ხუთეულშიც ვერ ხვდება.

ოპოზოციონერი პოლიტიკოსების რეიტინგში, 2015 წელს ჩატარებული კვლევის მიხედვით ბორის ნემცოვი ხუთეულშიც ვერ ხვდება.

მაშ რატომ მაინდამაინც ნემცოვი თუ ის არ არის მთავარი ოპოზოციონერი? იმიტომ რომ მას ძალიან მაღალი ცნობადობა გააჩნდა და იცნობდა ძალიან ბევრ პოლიტიკოსს დასავლეთში. ის თავისი პოპულარობით ყველა სხვა ოპოზიციონერზე მაღლა იდგა, უბრალოდ მას ხალხის ნდობა არ გააჩნდა. ანუ კითხვას თუ შემდეგნაირად დავსვავთ – რომელი რუსი ოპოზიციონერი პოლიტიკოსის მკვლელობა ინებოდა რუსეთში ყველაზე რეზონანსული? პასუხი ცალსახად ერთია – ბორის ნემცოვი. ვის ინტერებშია ეს? პასუხი თქვენ თვითონ გაეცით.

პუტინის მორიგი მშვიდობიანი გამარჯვება

რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა მინსკის მოლაპარაკების შედეგად მორიგი მშვიდობიანი გამარჯვება მოიპოვა, სირიის კრიზის მოგვარების მსგავსად.

ცნობილმა ამერიკელმა ექსპერტმა, დონალდ ჯექსონმა ერთ-ერთი ამერიკული ტელეარხის ეთერში განაცხადა, რომ ეს მინსკში ჩვენ ვიხილეთ პუტინის აშკარა ტაქტიკური გამარჯვება. მისი აზრით აშშ-ის ხელისუფლება იმედგაცრუებულია მინსკის წარმატებული მოლაპარაკების შედეგად.

ასევე ყველასთვის ნათელი ხდება, რომ აღნიშნული მოლაპარაკების შემდეგ რუსეთის წინააღმდეგ მიმართული სანქციები აშკარად შესუსტდება და პირველ რიგში ეს არის ამერიკელების გაღიზიანების მიზეზი. 12 თებერვალს მიღწეული შეთანხმების დოკუმენტის ანალიზს თუ გავაკეთებთ, შეიძლება ითქვას, რომ ეს არა მარტო რუსეთის, არამედ მთლიანად ევროპის გამარჯვებაა, რადგანაც აშშ-მ ვერ მოახერხა ევროპაში მესამე მსოფლიო ომის გაჩაღება.

მინსკის შეთანხმების დოკუმენტში, რუსეთი არ არის ნახსენები, როგორც კონფლიქტის მხარე. რუსეთის პრეზიდენტმა, გერმანიის და საფრანგეთის პირველი პირების მსგავსად ხელი მოაწერა დოკუმენტს, რადგანაც პირველ რიგში მის ინტერესებშია უკრაინის ტერიტორიაში მშვიდობის დამკვიდრება. ასევე აღსანიშნავლია, რომ დოკუმენტში არის ჩადებული შემდეგი პუნქტი: უკრაინის სახელმწიფო საზღვრების სრული კონტროლის აღდგენა მოხდება მხოლოდ ადგილობრივი არჩევნების ჩატარების შემდეგ, დონეცკის და ლუგანსკის წარმომადგენლობის თანხმობის შედეგად, ანუ არასდროს.

მორალი: პოროშენკომ სააკაშვილის მსგავსად სამარცხვინო პოლიტიკური მარცხი განიცადა, პუტინმა კი მორიგ შთამეჭდავ გამარჯვებას მიაღწია. დღესდღეობით რუსეთს შეუძლია გაყინოს კონფლიქტი, შეუძლია პირდაპირ უკარნახოს თავის პირობები უკრაინას დონბასში მარიონეტული რეჟიმის ფორმირების შედეგად.

ამიტომ სააკაშვილის არ იყოს, პოროშენკოს და უკრაინის ახალ ხელისუფლებასაც თავის დროზე უნდა ეფიქრათ, რომ პოლიტიკაში ყოველთვის მაკიაველიზმი იმარჯვებს.

ევროპა რუსული გაზის გარეშე ვერ გაძლებს

სლოვაკური გაზის სანტრანსპორტო კომპანიის Eustream-ის გენერალური დირექტორი რატისლავ ლუკიჩი კონტინენტის ენერგოუსაფრთხოების პრობლემების გაანალიზებისას აღნიშნავს, რომ ევროპის უახლოვესი მომავალი რუსული გაზის გარეშე წარმოუდგენელია.

gaz'

არც თუ ისე დიდი ხნის წინ უკრაინის პრეზიდენტმა პიოტრ პოროშენკომ განაცხადა, რომ მას სურს უკრაინის ტერიტორიაზე შექმნას ”გაზის კვანძი” სკოვაკეთის, პოლოთენის და უნგრეთის მონაწილეობით. ევროპის ერთ-ერთი ყველაზე მსხვილის გაზის სანტრანსპორტო კომპანიის პირველი პირი მიიჩნევს, რომ ამ იდეას უახლოვეს მომავალში არ უწერია სისრულეში მოყვანა, რადგანაც ევროპა ვერ შეძლებს თავის გატანას რუსული გაზის გარეშე.

ზოგადად ევროპის ენერგოუსაფრთხოების საკითხი ამჟამად ევროპელი პოლიტიკოსების თავის ტკვილის საგანს წარმოდგენს. ნებისმიერი მსხვილი ფორუმი, იქნება ეს დავოსი თუ სხვა, აქტიურად მიმდინარეობს ეფექტური ენერგოკავშირის შექმნის შესაძლებლოების განხილვა, თუმცა ჯერ-ჯერობით პრობლემის კონკრეტულ მოგვარებამდე ვერ მივიდნენ.

რამდენადაც გასაკვირი არ უნდა იყოს, ამერიკელები ამ საკითხშიც საკმაოდ აქტიურად ერევიან და ”აიმედებენ” ევროპელებს, რომ ისინი რუსული გაზის გარეშე ცხოვრებას თავისუფლად შეძლებენ. ასე მაგალითად 2014 წლის სექტემბერში, ამერიკელმა დიპლომატმა დაწერა სტატია Financial Times-ისთვის, სადაც აღნიშნა რომ ევროპა რუსული გაზის გარეშეც იარსებებს.

საინტერესოა განვიხილოთ თუ რეალურად რა ხდება ევროპაში. ევროპის მთლიანი ენერგომოხმარების 30%-ს რუსული გაზი შეადგენს, ასე რომ ამ რაოდენობის გაზის სხვა წყაროთი ჩანაცვლება შეუძლებელია. ევროპელების სიტუაციას ართულებს ის გარემოება, რომ ევროპაში გაზის მოპოვება მჩირდება. გიგანტური ტემპებით მცირდება გაზის მოპოვება დიდ ბრიტანეთში და ნორვეგიაში.

b27be8

სხისტოლითური აირის (сланцеый газ) მოპოვოება, რომელზეც დღესდღეობით ამდენი ლაპარაკია ჯერ-ჯერობით ვერ გახდება რეალური ალტერნატივა. აქ გასათვალისწინებელია, ის რომ ევროპული კანონმდებლობა არსებითადან განსხვავდება ამერიკულისგან, რაც ართულებს ამ პროცესს.

უფრო მეტიც, ექსპერტებმა და სპეციალისტებმა დაითვალეს, რომ გერმანია რუსული გაზის გარეშე 80 დღეზეე მეტს ვერ გაძლებს. გერმანიის გაზმომმარაგების 40%-ს სწორედ რუსეთი უზრუნველყოფს.

ამერიკელები ევროპელებს ეუბნებიან, რომ რუსული გაზის გარეშე ისინი უპრობლემოდ შეძლებენ ცხოვრებას. როდესაც ევროპელები ეკითხებიან როგორაა ეს შესაძლებელი, ამერიკელები მათ სთავაზობენ თავის, უფრო დაბალი ხარისხის ბუნებრივ აირს, რომელიც რუსულ გაზთან შედარებით 1.5-ჯერ უფრო მეტი დაუჯდებათ ბებერი კონტინენტის ბინადრებს. აქ უკვე საქმე გვაქვს ენერგეტიკის პოლიტიზაციასთან და სხვა არაფერთან.

უკრაინის დაშლის შიდა და საგარეო პოლიტიკური მიზეზები

უკვე თითქმის წელიწადია  ვნებათა ღელვა არ ცხრება უკრაინაში მიმდინარე პოლიტიკურ მოვლენებზე, რამაც ქვეყანა მძაფრი პოლიტიკური კრიზისიდან სამოქალაქო ომის  ფაზაში გადაიყვანა. თუ მიმდინარე პოლიტიკურ პროცესებს თვალს გადავავლებთ, ძალიან გაგვიჭირდება პროგნოზირება იმის, თუ რა შედეგებით შეიძლება დამთვარდეს პოლიტიკური პროცესები უკრაინაში. მიუხედავად ამისა, თავს მივეცი უფლება მოკლედ მიმომეხილა უკრაინის მოვლენები და ჩემეული ანალიზი  გამეკეთებინა უკრაინაში მიდინარე პროცესებთან დაკავშირებით.

უკრაინულ საკითხში რომ გავერკვეთ აუცილებელია, დღეს მიმდინარე პოლიტიკური კრიზისი რამოდენიმე კუთხით განვიხილოთ. პირველ რიგში უნდა მოხდეს, სამხრეთ-აღმოსავლეთ უკრაინაში მიმდინარე ფაქტობრივი სამოქალაქო ომის  გეოპოლიტიკურ ჭრილში გაანალიზება. თუმცა აქვე, დაპირსიპირების გამომწვევი მიზეზები, უკრაინის სოციალურ სტრუქტურას და მისგან გამომდნარე ამ ქვეყნის პოლიტიკური სისტემის ფუნქციონირების სპეციფიკურ მახასიათებლებს უნდა დაუკავშიროთ. ამიტომ  პრობლემის ანალიზს, უკრაინის პოლიტიკური სისტემის განხილვით დავიწყებ.

Ukr

უკრაინის პოლიტიკური სისტემის  თავისებურებები

უკრაინის პოლიტიკური სისტემა, პოლიტიკურ ძალთა ურთიერთქმედების, მეტად სპეციფიკურ  სახეს წარმოადგენდა. მისი სპეციპიკურობა უკრაინის, ისტორიულად ჩამოყალიბებულ სოციალური სტრუქტურას უნდა მივაწეროთ. როგორც ბევრს მოეხსენება, უკრაინა სხვადასხვა დროს შეკოწიწებული ტერიტორიების გაერთიანებას წარმოადგენს, რომლებშიც ერთმანეთისგან განსხვავებული კულტურული ელემენტების მქონე ხალხები ცხოვრობენ.

კომუნისტების მიერ, ნაციონალური პოლიტიკის გატარების მიუხედავად, რომელიც თავის მხრივ გულისხმობდა უკრაინიზაციის და კორენიზაციის პოლიტიკას, ვერ მოხერდხა ერთიანი უკრაინული ნაციის ფორმირება, ვინაიდან მათი აზროვნების სტილი, გარემოს აღქმის უნარი და მისგან გამომდინარე ცხოვრების წესი განსხვავებული ისტორიული განვითარების პირობებში ფორმირებული კულტურული დომინანტის საფუძველზე  ჩამოყალიბდა. ამ ყველაფერმა კი ორი მსხვილი სუბკულტურის ჩამოყალიბებას შეუწყო ხელი. ერთის მხრივ, გერმანო-რომანული და კათოლიკური ცივილიზაციის გავლენის შედეგად, დასავლეთ უკრაინაში მცხოვრები ხალხებისგან, ჩამოყალიბდა მსხვილი ეთნოკულტურული სეგმენტი, რომელიც ძალიან განსხვავდება სამხრეთ-აღმოსავლეთ უკრაინაში მცხოვრები ეთნო-კულუტურული სეგმენტისგან, რომლის ფორმირებაშიც შესაბამისად დიდი ზეგავლენა იქონია რუსულმა-მართლმადიდებლურმა ცივილიზაციამ. ჩემს მიერ ჩამოყალიბებულ ხედვაში შეიძლება ვინმე შემედავოს, ამიტომ გამოთქმული მოსაზრების მეტი სიმყარისთვის, ალბათ უპრიანი იქნება წამყვანი უკრაინელი პოლიტოლოგის მიხაილ პოგრებენსკის ინტერვიუდან ციტატის მოყვანა: „… უნდა მოხდეს აღიარება იმ ფაქტის, რომ ჩვენ ვართ ორშემადგენლობიანი უკრაინული ნაცია.“

1991 წლის შემდეგ, როდესაც უკრაინა დამოუკიდებელი სახელმწიფო გახდა, საზოგადოებრივი სტრუქტურა ჩამოყალიბდა ორი მსხვილი ეთნიკური სუბკულტურის არსებობის პირობებში.  სოციალური სტრუქტურის ასეთმა ხასიათმა თავისი გავლენა იქონია დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდგომი უკრაინის პოლიტიკურ სისტემის ფორმირებაზე. საერთოდ, ნებისმიერი პოლიტიკური სისტემა  სოციალური სისტემის ზედნაშენს წარმოადგენს, ანუ როგორი სახისაც იქნება საზოგადოებრივი სტრუქტურა, მის შესაბამის ფორმებს ღებულობს პოლიტიკური სისტემაც.

შეიძლება ასეთი ტიპის არსებობა ცუდ პირობებს ქმნიდა ერთიანობის შენარჩუნებისათვის, მაგრამ გარკვეული პოზიტიურ გავლენას ახდენდა უკრაინულ სახელმწიფოზე. ეს ხელს უწყობდა, ერთის მხრივ, როგორც ქვეყნის მეტნაკლებად დამოუკიდებელ განვითარებას და მეორეს მხრივ დემოკრატიის განმტკიცებას.

მართალია  უკრაინის პოლიტიკურ სისტემას ჯერ ბევრი უკლდა დემოკრატიულ პოლიტიკურ სისტემად ტრანსფორმირებისთვის, მაგრამ თუ მის დემოკრატიულობის ხარისხს გავაანალიზებთ დემოკრატიის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ინდიკატორის, ანუ ჩატარებული არჩევნების მეშვეობით, მაშინ მივალთ დასკვნამდე, რომ უკრაინის პოლიტიკურ სისტემას კონსოლოდირებული დემოკრატიისკენ ძალიან მნიშვნელოვანი ნაბიჯი ქონდა გადადგმული, ვინაიდან ქვეყანაში  ხელისუფლების ორი უკანასკნელი ცვლა(თუ არ ჩავთვლითნ უკანასკნელ მოვლენებს) არჩევნების გზით მოხდა, თან ისე, რომ სახელისუფლებო ვერტიკალში, განსვავებული მსოფლმხედველობის და საგარეო პოლიტიკური ორიენტაციის მქონე პოლიტიკური ძალების აღზევება ხდებოდა.

მიუხედავად იმისა, რომ უკრაინაში არსებული პოლიტიკური პარტიების რაოდენობა ორზე მეტი იყო, მაგრამ  მაინც, პირობითად მათი დაჯგუფება ხდებოდა საგარეო პოლიტიკური ორიენტაციის მეშვეობით. ერთნი, რომლებიც ღიად უჭრდნენ მხარს პროდასავლურ კურს და მის ინტეგრაციას ევრო-ატლანტიკურ სტრუქტურებში. მეორე ჯგუფი, მართალია საგარეო პოლიტიკური ორიენტაციის განსაზღვრის დროს, ნეიტრალურ და დაბალანსებულ  საგარეო კურს უჭერდა მხარს, მაგრამ ეკონომიკური და კულტურული-ჰუმანიტარული ასპექტებიდან გამომდინარე, უპირატესობას ანიჭებდნენ რუსეთის ფედერაციასთან უფრო მჭიდრო თანამშრომლობას.

158305_600

პოლიტიკური სტრუქტურების ფორმირება, სწორედ ამ ორი დიდი პოლიტიკური დაჯგუფების კონსესუსი შედეგი გახლდათ. ეს პოლიტიკური ძალები დასავლეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ უკრაინაში მცხოვრები მოსახლეობის ინტერესების გატარებას და მათი მოთხოვნების არტიკულირებას ახდენდნენ. პოლიტიკურ ძალებს შორის არსებული კონსენსუსი ხელს უწყობდა პოლიტიკური ბალანსის პირობებში, პოლიტიკური სისტემის სტაბილურ ფუნქციონირებას. არც ერთ პოლიტიკურ დაჯგუფებას, ეს იქნებოდა პროდასავლური თუ პრორუსული, არ შესწევდა უნარი ქვედა სტრატიდან  მხარდამჭერების თანაბარი რაოდენობიდან გამომდინარე, მოეხდინა ერთი ეთნოკულტურული სეგმენტის გაბატონება მეორეზე. ასეთ დროს, ნებისმიერი ტიპის გადახრა, ან ერთი ან მეორე მიმართულებით, გამოიწვევდა სისტემის გადახურებას და მის ნგრევას, რაც მოხდა კიდევაც.

მაიდანმა და მისმა ლიდერებმა მოინდომეს არსებული სისტემის დემონტაჟი, რაც რა თქმა უნდა, გარე ძალების და კერძოდ ა.შ.შ-ს გეგმის შესაბამისად წარიმართა. შეიძლება, ეს ვინმემ სუბიექტურობაში ჩამითვალოს, მაგრამ ამას ადასტურებს ვიქტორია ნულანდის და უკრაინაში ამერიკის ელჩის, ჯეფრი პაიეტის გასაჯაროვებული სატელეფონო საუბარი. უკრაინაში, შემდგომში მოვლენები კი ზუსტად ისე განვითარდა, როგორც ამ სატელეფონო საუბარში იყო აღნიშნული.

კერძოდ, პოროშენკოს პრეზიდენტობა და იაცენიუკის პრემიერ-მინისტრობა. რაც შეეხება იმას, რომ მოსახლეობა უკმაყოფილო იყო იანუკოვიჩის მოღვაწებით ეს ფაქტია, მაგრამ რომ არა გარედან მხრდაჭერა მხოლოდ შიდა ძალებით ვერ მოხერხდებოდა სახელწმიფო გადატრიელების განხორციელება. დასავლეთმა და კერძოდ, ა.შ.შ-მ ბრწყვინალედ მოახდინეს რუსეთის და პრეზიდენტ იანუკოვიჩის მიმართ, დასავლეთ უკრაინელებში არსებული ნეგატირური განწყობების ინსტრუმენტალიზაცია და სათავისოდ გამოყენება, რომელიც თავიანთ გეოპოლიტიკურ მიზნებს დაუქვმედებარეს. (იგივე შეიძლება ითქვას, შემდგომში რუსეთის ფედერაციის მიერ წარმოებულ პოლიტიკაზეც სამხრეთ აღმოსავლეთ უკრაინაში, რომლებმაც ასევე კონტრ-თამაშს მიმართეს შეერთებული შტატების წინააღმდეგ და მოახდინეს  სამხრეთ-აღმოსავლეთ უკრაინაში მცხოვრები მოსახლეობის განწყობების ინსტრუმენტად გამოყენება. )

არსებული პოლიტიკური სისტემის დემონტაჟი მიზნად ისახავდა, მედასავლეთეების გაბატონებას აღმოსავლეთ უკრაინელებზე, ამ უკნასკნელების რაოდენობა კი, თითქმის ნახევარს შეადგენდა, სხვადასხვა გამოთვლებით მერყეობდა დაახლოებით 45-50%-ის ფარგლებში. აღნიშნული ნაბიჯით ისინი ცდილობდნენ საზოგადოების ე.წ. „ვერტიკალურ სტრატიფიკაციის“ ეთნო-კულტურული მოდელის დამკვიდრებას.  აღნიშნულისკენ სწრაფვამ, გამოწივია სამხრეთ-აღმოსავლეთ უკრაინაში მცხოვრები მოსახლეობის ინტერესების და რუსეთთან ურთიერთობის გარანტორი ძალის პოლიტიკური ლიკვიდაცია, „რეგიონების პარტიის“ სახით. „რეგიონების პარტია“ ავად თუ კარგად, ახერხებდა სამხრეთ-აღმოსავლეთ უკრაინელების მოთხოვნების არტიკულირებას და აგრეგირებას პოლიტიკურ სისტემაში, მარტივად და გასაგებად თუ ვიტყვით, მათი ინტერესების გატარებას.

სახელწმიფო გადატრიალების შედეგად ძალაუფლების ხელში ჩაგდების შემდეგ, პროდასავლურმა ძალებმა პირველი რაც გაკეთეს გალხდათ, რუსული ენის როგორც სახელწმიფო ენის გაუქმება, რომელიც სამხრეთ-აღმოსავლეთში მცხოვრები უკრაინელების აბსოლუტური უმრავლესობის საკომუნიკაციო ენა იყო. სხვადასხვა კვლევებით, სამხრეთ-აღმოსავლეთში მცხოვრები მოსახლეობის 70-80% რუსულ ენას იყენებდა საყოფაცხოვრებო დონეზე. როგორც ჩანს, მათვის რუსული ენა უკრაინულზე უფრო პრიორიტეტული გახლდათ. მიჩნეულია ზოგადად, რომ ენას ძალიან დიდი მნიშვნელობა ენიჭება კულტურის ფორმირების პროცესში, რაზეც არა ერთი დიდი მეცნიერი ამახვილებს ყურადღებას. ამას ძალიან კარგად განამარტავს უმსხვილესი ამერიკელი მეცნიერი აწგანსვენებული რობერტ დალი: „ სხვადასხვა კულტურები ჩვეულებრივ ფრომირდებიან ენის, რელიგიის, რასის, ეთნიკური, რეგიონული და ზოგჯერ, იდეოლოგიური განსხვავებების გარშემო….  ისინი ახდენენ მკვეთრი ზღვარის გავლებას ისეთ კატეგორიებთან, როგორიც არის „ჩვენ“ და „ისინი“…“ თუ ამ დეფინიაციას გავყვებით, სამი ნიშანი არსებობდა (ენა, რელიგია და რეგიონალიზმი) იმის, რომ მედასავლეთეების მიერ გატარებული პოლიტიკა, იმ შედეგებამდე მიიყვანდა უკრაინას, როგორშიც იმყოფება დღეს. კერძოდ, იგი  დეზინტეგრაციის და ორ ნაწილად გახლეჩის რეალური საფრთხის წინაშე დადგა. ზოგიერთს შეიძლება ეს გადამეტებულად მოეჩვენოს (ჩვენი  საინფორმაციო საშუალებების გადამკიდე), მაგრამ უკრაინის დაშლა სრულიად შესაძლებელია, ვინაიდან როგორც უკვე აღვნიშნე, უკრაინელები ერთიან, მონოლითურ და ჰომოგენურ ნაციას არ წარმოადგენენ. აქვე კიდევ გავიმეორებ, რომ ახალი ხელისუფლების პოლიტიკამ, ხელი შეუწყო უკრაინული საზოგადოების ორად  გახლეჩას, რომლებიც თავიანთ თავს სრულიად განსხვავებულ კულტურულ-ცივილიზაციურ სივრცეს მიაკუთვნებენ. თუ დასავლეთ უკრაინელები თვაიანთი კულტურული სიახლოვის გამო ევროპისკენ ინტეგრაციის მომხრეები არიან, აღმოსალეთ უკრაინის მოსახლეობის აბსოლუტური უმრავლესობა საკუთარი თავის იდენტიფიცირებას ახდენს რუსულ, ევრაზიულ ცივილიზაციასთან, ხოლო საზოგადოების გახლეჩა,  ყოველთვის იმ პოლიტიკურ სუბიექტის დაქუცმაცების მომასწავებელია, რომლის ფარგლებშიც ისინი თანაცხოვრობდნენ.

შეიძლება, სოციალური სტრუქტურის და პოლიტიკური სისტემის ფუნქციონირების პირობებში, პატარ-პატარა ნიუანსებსაც ქონდა ადგილი, მაგრამ რაც მე გადმოვეცი, ასახავს ზოგად სურათს ანუ, საუბარი მქონდა პოლიტიკური სისტემის იმ კარკასზე, რომლის ფარგლებშიც ხდებომა მისი ფუნქციონირება.

გეოპოლიტიკა-პრობლემის უმთავრესი კატალიზატორი

პოლიტიკური სისტემის ანალიზის შემდეგ, კიდევ უფრო ღრმად,რომ ჩავწდეთ პრობლემის ანატომიას და მის ფილოსოფიას, აუცილებელია პრობლემის გეოპოლიტიკური ანალიზი მოვახდინოთ, რომლის გარეშეც სრულ ყოფილ სურათს ვერ მივიღებთ.

кличко-Евромайдан-Украина-розжиг-1045142

ევროპის ეს უდიდესი ქვეყანა დღეს, რომელიც გეოპოლიტიკის ცენტრს წარმოადგენს, ორი უმსხვილესი გეოპოლიტიკურად აქტიური სუბიექტის ატლანტიზმის (აშშ) და ჰართლენდის (რუსეთის ფედერაციის) დაპირისპირების არენად იქცა. აღნიშნული მიზეზიდან გამომდინარე, უკრაინის ნებისმიერი მიმართულებით სვლა, დასავლური იქნებოდა თუ აღმოსავლური, ყოველ შემთვევაში ამ ეტაპზე, უკრაინის დაშლას გამოიწვევდა. სწორედ ამ სიტუაციიდან გამომდინარე იანუკოვიჩი საგარეო პოლიტიკაში ბალანსირების პოლიტიკას მიმართავდა და ამ ბალანსის პირობებში იგი ცდილობდა უკრაინული სახელმწიფოს ერთიანობის შენარჩუნებას, რაც გამოსდიოდა კიდეც. როგორც ჩანს უკრაინის ახალი ხელისუფლების ლიდერები, ან ვერ ერკვევიან საგარეო პოლიტიკურ საკითხებში და აღმოსავლეთ ევროპის გეოპოლიტიკურ სპეციფიკაში, ან უბრალოდ გარე ძალების მიერ კონტროლირებადი მარიონეტები არიან,  რომლებსაც, როგორც ჩანს საერთოდ არ აღელვებთ უკრაინული სახელმწიფოს ეროვნული ინტერესები და მისი ერთიანობის საკითხი, რომელთა ამოცანას მხოლოდ დასავლური სპეცსამსახურების დავალებების შესრულება და მათი დახმარებით ძლაუფლების ხელში ჩაგდება წარმოადგენდა.

დღეს უკრაინაში მიმდინარე დაპირისპირება,  შეიძლება  ცივილიზაციურ ჭრილში იქნას აღქმული და გაგებული. ამ ცივილიზაციური კონფლიქტის არსი კი მომდინარეობს, როგორც ატლანტისტური, ასევე ევრაზიული გეოპოლიტიკის სფეციფიკიდან.

ზოგადად ანგლოსაქსურ სტრატაგემებში უმთავრეს ამოცანას წარმოადგენს, რუსეთის გარშემო „სანიტარული კორდონის“ შექმნას ყველა მიმართულებით და „ანაკონდის რკალში“ მის მოხრჩობას, ყველა დამაკავშირებელი საკომუნიკაციო საშუალების ჩაკეტვას და საბოლოოდ რუსეთში დეზიტნეგრაციული პროცესებისათვის ხელშეწყობას. რუსეთის დეზინტეგრაცია და მისი დასუსტება საშუალებას მისცემს აშშ-ს საბოლოო კონტროლის დაწესებას ჰარტლენდზე,ანუ რუსეთზე და ამით მსოფლიო ჰეგემონობის უზრუნველყოფას. ეს სტრატაგემები რა თქმა  უნდა, კარგად ცნობილია რუსეთში, რომელიც გეოპოლიტიკურად თვადაცვით მგდომარეობაში იმყოფება და ყველნაირი მეთოდით ცდილობს, საკუთარი სახელმწიფოს ეროვნული ინტერესების დაცვას, ნომერ პირველი გეოსტრატეგიული მოწინააღმდეგის აშშ-სგან.

უკრაინაში მიდმინარე დაპირისპერბა და იქ არსებული  პოლიტიკური და სამოქალაქო კრიზისი, ამერიკულ-რუსული დაპირისპირების გამოვლინებას რომ წარმოადგენს, ამაში ეჭვი არავის არ უნდა შეეპაროს. უკრაინა რუსეთის ფედერაციის  ერთ-ერთ უკანასკნელ ფორპოსტს და ბუფერს წარმოადგენს დასავლეთის მიმართულებით. ამერიკელი უმსხვილესი გეოპოლიტიკოსის ზბიგნევ ბჟეზისნკის  სიტყვები, რომელიც გადმოსცა ნაშრომში „დიდი საჭადრაკო დაფა“ ნათელს ჰფენს უკრაინაში  დღეს მიმდინარე პროცესების არსს და ჩემს მიერ გადმოცემული ნააზრევის სისწორეს. როგორც იგი აღნიშნავს: „უკრაინის გარეშე რუსეთი შეწყვეტს არსებობას ევრაზიულ იმპერიად. უკრაინის გარეშე იგი კიდევ შეძლებს იმპერიული სტატუსის აღდგენას, მაგრამ ამ შემთხვევაში რუსეთი გადაიქცევა აზიურ იმპერიულ სახელმწიფოდ, რომელიც დიდი ალბათობით ჩართული იქნება დამქანცველ კონფლიქტში ცენტრალური აზიის ერებთან, რომლებიც მიიღებენ დახმარებას უფრო სამხრეთით მდებარე სხვა მუსულმანური სახელმწიფოებისგან.“  ზემოთ მოყვანილი პასაჟიდან ჩანს, რომ ამერიკის უმთავრეს ამოცანას წარმოადგენს რუსეთის განდევნა ევრაზიის ევროპული ნაწილიდან, რათა როგორც მხოლოდ აზიურმა სახელმწიფომ, დამქანცველ და გამომფიტავ ომებში ჩაერთოს ისლამურ სახელმწიფოებთან, შემდგომი დასუსტების და დაშლის პერსპექტივით, რაც დიდი ალბათობით, როგორც უკვე ზემოთ აღვნიშნეთ შეერთებულ შტატებს საშუალებას მისცემს კონტროლი დაამყაროს სრულად ევრაზიაზე.

უკრაინული სახელმწიფოს  გეოგრაფიული  ადგილმდებარეობიდან გამომდინარე, გასათვალისწინებელია კიდევ ერთი გარემოება თუ რატომ სჭირდებოდათ ამერიკელებს უკრაინა. ამის ერთ-ერთ უმთვარესი მიზეზი გახლდათ ყირიმის ნახევარკუნძულის გაკონტროლება და იქ განლაგებული რუსული შავი ზღვის ფლოტილიის ხელში ჩაგდება, რათა  განედევნათ ეს უკანასკნელები შავი და ხმელთაშუა ზღვის აკვატორიიდან. ამერიკული გეოპოლიტიკისთვის, როგორც „საზღვაო სახელმწიფოსთვის“ უმნიშვნელოვანეს ამოცანას წარმოადგენს რუსეთისათვის ყველა საზღვაო კომუნიკაციების გაკონტროლება და ჩაკეტვა. აღნიშნული სტრატეგიის ფორმულირება ეკუთვნის უმსხვილეს ამერიკელ გეოპოლიტიკოსს ალფრედ მეხენს.

რუსეთის დაშლის და როგორც სახელმწიფოს განადგურებით გამოირჩევა, თითქმის ყველა ამერიკელი სტრატეგის და ინტელექტუალის ნაშრომი. ამ მხრივ ალბათ ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული გახლდათ  ჯონ ჰოპკინსის უნივერსიტეტის პროფესორი და აშშ-ს სახელმწიფო მდივნის ჯონ მილტონ ჰეის  მრჩეველი  ბრუკ ადამსი.   მან 1901 წელს დაწერა ნაშრომი „ახალი ინდუსტრიუილი რევოლუცია“, რომელშიც სოციალ-დარვინიზმის კატეგორიების გამოყენებით ახსნა გეოპოლიტიკური დაპირისპირება და სადაც ყურადღება გაამახვილა  ევრაზიაზე გაბატონების და ამერიკის ერთპიროვნული ჰეგემონობის გზაზე რუსეთთან კოლიზიის გარდუვალობაზე: „ ამერიკელებმა უნდა გაიგონ, რომ ეს იქნება სამკდვრო სასიცოცხლო მშვნელობის ომი, ბრძოლა არა რომელიმე ნაციის, არამედ მთლიანი კონტინეტის წინააღმდეგ. მსოფლიოში არ არის ორი ცენტრი სიმდიდრის და იმპერიის. ერთმა ორგანიზმმა უნდა დაამარცხოს და გაანადგუროს მეორე. სუსტი ორგანიზმი უნდა დაიღუპოს“.

ისე, რომ არ გამოგვივიდეს, თითქოს მხოლოდ ვეყრდნობოდე ცალკეული ამერიკელი ავტორების ნაშრომებს, მინდა ერთ-ერთი უმსხვილესი კვლვეთი ორგანიზაციის კვლევიდან ერთი ამონარიდის გაკეთება: „ დასავლეთის თვალთახედვიდან გამომდინარე, ყველაზე უარესი ვარიანტი იქნებოდა უკრაინის გაერთიანება რუსეთთან ერთად დამოუკიდბელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობაში“. როგორც ჩანს მათვის მიუღებელი იყო უკრაინის დსთ-ში ყოფნაც კი. ეხლა როგორც მოგეხსენებათ ახალმა ხელისუფლემაბ განცხადებაც გააკეთა დსთ-ს დატოვების თაობაზე.

სხვათა შორის ეს კვლევა რენდ კორპორეიშენის ანალიტიკოსებმა ასმუსმა, კაგლერმა და ლერებიმ 1995 წელს დადეს, რომლებიც პენტაგონზე მუშაობდნენ.  აღნიშნული დასკვნიდანაც შეიძლება დავინახოთ, რომ დღეს უკრაინაში მიმდინარე პროცესი დიდწილად ამერიკის  შორსმიმავალ ინტერსებს და მიზნებს უკავშირდება.

ზემოთ მოყვანილი ავტორების ნაშრომებიდან კარგად ჩანს, რომ ამერიკულ-რუსული დაპირისპირება არა ახალია, შეიძლება ითქვას, რომ იგი გეოპოლიტიკურ კონსტანტადაც იქცა. უკრაინაში მიმდინარე მოვლენებშიც, ამერიკულ-რუსული გეოპოლიტიკური დაპირისპირების ყველაზე მძაფრი ფორმასთან გვაქვს საქმე.  ამერიკული გეოპოლიტიკური სტრატეგიების ანილიზიდან გამომდინარე, შეგვიძლია დასკვნის სახით გამოვყოთ ორი ფაქტორი თუ რა ამოცანებისთვის შეიძლება ნდომოდა  აშშ-ს უკრაინა:

1.უკრაინული სახელწმიფოზე სტრატეგიული კონტროლის დაწესება, რათა იგი გამოყენოს როგორც პლაცდარმი რუსეთის წინააღმდეგ და იგი ევრაზიული ცივილიზაციის ცენტრიდან აქციოს, მხოლოდ აზიურ სუბიექტად და მისი მოქმედების სივრცე შეამციროს.

2.უკრაინაზე კონტროლის დაწესებით, მათ სურდათ ხელში ჩაიგდოთ ყირიმის ნახევარკუნძული და მასზე მდებარე სტრატეგიული ფუნქციის მქონე, საზღვაო-სამხედრო ფლოტი.

აქედან გამომდინარე, დიდი ალბათობით შეიძლება მივიჩნიოთ ზემოთ ჩამოთვლილი გეოპოლიტიკური ფაქტორები, იმ უმთავრეს მიზეზებად, რამაც  ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ლოკომოტივის ფუნქცია შეასრულა  უკრაინაში პოლიტიკური კრიზისის გაღრმავების საქმეში.

ბოლოს მინდა აღვნიშნო, რომ მიუხედავად გარე ძალების მიერ კრიზისის ინსპირირებისა, მთავარი დამნაშევედ მაინც უკრაინის პოსტიანუკოვიჩისეული პოლიტიკური ელიტა უნდა ჩაითვალოს. რადგან, მათმა ცალმხრივმა და ერთვექტორულმა საგარეო პოლიტიკამ ქვეყანა ტერიტოირულ რღვევამდე მიიყვანა. რაც შეეხება  შეერთებული შტატების და რუსეთის ფედერაციის მიერ წარმართული საგარეო პოლიტიკას, იგი  გახლავთ  მხოლოდ მათი ეროვნული ინტერესების შესაბამისი.

ირაკლი ბენუა

რუსეთის მიერ აფხაზეთის ანექსია, თუ გეოპოლიტიკური კანონზომიერება?!

ამ კვირაში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ აფხაზეთის დე-ფაქტო მინისტრთა კაბინეტი მზად არის რუსეთის ფედერაციის მიერ, შეთავზებული შეთანხმების პროექტს „თანამშრომლობის და ინტეგრაციის შესახებ“ ხელი მოაწეროს. დაახლოებით იგივე პათოსით წარსდგა აფხაზი სტუდენტების წინაშე, თვით აღიარებული აფხაზეთის პრეზიდენტი რაულ ხაჯიმბა: „ რუსეთთან ურთიერთობები ჩვენთვის ძალიან მნშივნელოვანია. რუსეთი უზრუნველყოფს ჩვენს უსაფრთხოებას, შეთანხმების გაუმჯობესება კი შინაარსობრივად ჩვენზეა დამოკიდებული.“ აქვე დასძინა, რომ „რუსეთ-აფხაზეთის შეთანხმება საჭიროა და მას აუცილებლად მოეწერება ხელი.“ როგორც ჩანს, „თანამშრომლობის და ინტეგრაციის შესახებ“ შეთანხმების პროექტს აუცილებლად მოეწერება ხელი, ხოლო შეთანხმების საბოლოო პროექტი, თუ როგორ სახეს მიიღებს ამას მომავალი გიჩვენებს.

Abkhazia-global-event

თუმცა ჩემი ბლოგის ამოცანა არ გახლავთ, ხელშეკრულების დადებისთვის გამზადებული პროექტის მუხლობრივი განხილვა (მას მომავალ ბლოგში შვეცდები), არამედ   გეოპოლიტიკური თამაშის წესების საფუძველზე, ავხსნა ის, თუ რამ განაპირობა საქართველოს  დღევანდელი კატასტროფული მდგომარეობა.

პრობლემის არს რომ ჩავწვდეთ, უპრიანია მოხდეს საკითხის ანალიზი გეოპოლიტიკურ ჭრილში, რომელიც მოგვცემს საშუალებას გავიგოთ, თუ რა მოვლენამ შეუქმნა საფუძველი აღნიშნული დოკუმენტის მომზადებას. ამისათვის, ერთ პასაჟს მოვიყვან ცნობილი ამერიკელი მეცნიერის ნიკოლა სპიქმენის ნაშრომიდან: „პატარა სახელმწიფოების არსებობა შესაძლებელია მაშინ, როცა დიდ სახელმწიფოს იგი სჭირდება როგორც ბუფერი… როგორც კი იცვლება ძალთა ბალანსი, პატარა სახელწმიფო ქრება პოლიტიკური რუქიდან.“

ზემოთ ფორმულირებულ ჰიპოთეზას თუ გავყვებით, რუსეთის ფედერაციის მიერ განხორცილებული პოლიტიკა აფხაზეთის მიმართ, უნდა განვიხილოთ როგორც ობიექტური გეოპოლიტიკური კანონზომიერება. რომ გავიგოთ რეალურად, რა გეოპოლიტიკურ პროცესებს აქვს ადგილი აფხაზეთთან მიმართებაში, აუცილებელია  დავაკვირდეთ იმ საგარეო პოლიტიკურ ტენდენციებს, რომელსაც ადგილი ჰქონდა  აფხაზეთის გარშემო. კერძოდ, როდესაც დაიშალა საბჭოთა კავშირი, კავკასიის რეგიონში შემოსვლას იწყებს დასავლეთი, რაც შესაბამისად ცვლიდა იმ ძალთა ბალანს, რომელიც იყო რეგიონში ბიპოლარული საერთაშორისო სისტემის დროს. რეგიონში, ძალთა ბალანსის ცვლას, მოჰყვა ზოგიერთი კავკასიური სახელმწიფოს დე-ფაქტო საზღვრების ცვლაც, ჩვენს შემთხვევაში, საქართველომ დაკარგა აფხაზეთის ავტონომურ რესპუბლიკაზე და ცხინვალის რეგიონზე ფაქტობრივი პოლიტიკური კონტროლი. თუმცა უნდა აღინიშნოს, რომ ყველა მხარე ( საუბარია გეოპოლიტიკურ ფაქტორებზე, უპირატესად რუსეთის ფედერაცია და აშშ) იურიდიულად განდეგილ რეგიონებს, მიიჩნევდნენ ქართული სახელწმიფოს განუყოფელ ნაწილად.

პოსტბიპოლარული სტატუს-კვო, კავაკსიის რეგიონში შენარჩუნდა 2008 წლის აგვისტოს რუსეთ-საქართველოს ომამდე. თუმცა 2008 წლამდე,  ადგილი ჰქონდა შეერთებული შტატების  გავლენის ეტაპობრივ ზრდას  კავაკსიის რეგიონში, განსაკუთრებით საქართველოში. ამის მაგალითად, შეიძლება მოვიყვანოთ ვარდების რევოლუცია საქართველოში, როდესაც ხეწლისუფლებაში მოვიდნენ მკვეთრი პროდასავლური ძალები, რომლებმაც ჩანაცვლეს შედარებითი ბალანსის მომხრე შევარდნაძის ხელისუფლება. პროცესების ამდაგვარი განვითარება კი, არსებული სტატუს-კვოს ცვლილებამდე რომ მიიყვანდა კავკასიის რეგიონს, ყველასთვის ცხადი უნდა ყოფილიყო. ანუ, როდესაც ერთი გეოპოლიტიკური აქტორი ძლიერდება და მეორე სუსტდება,  მეორე ბოლოლმდე ცდილობს წინააღმდეგობა გაუწიოს პირველს, მისი შესაძლებლობის ფარგლებში. ხოლო ეს შესაძლებლობა კი, რუსეთის ფედერაციას გააჩნდა აფხაზეთსა და ცხინვალის რეგიონში. სტატუს-კვოს ცვლილებამ, რეგიონი გადაიყვანა ცხელი ომის ფაზაში. ომს, ამა თუ იმ რეგიონში თან სდევს ძალთა ბალანსის ცვლა, რაც თავის მხრივ იწვევს, ერთი ფორმირებული რეგიონალური წესრიგიდან, ახალზე გადასვლას. ხოლო ახალი წესრიგი, კი ქმნის ახალი გავლენის სფეროებს, რომელიც ხშირად პატარა სახელწმიფობზე ცუდად აისახება. საქართველოს მაგალითზე თუ განვაზოგადებთ, დეფაქტო დაშლა გადაიზარდა დე-იურეში. როგორც მოგეხსენებათ რუსეთის ფედერაციამ, რომელიც ამავე დროს წარმოადგენს უშიშროების საბჭოს მუდმივ წევრს, აღიარა აფხაზეთის და ცხინვალის რეგიონის დამოუკიდებლობა. ამ ნაბიჯით მან შექმნა აფხაზეთის და ცხინვალის რეგიონის სახით ბუფერული სახელწმიფოები, მისი უმთავრესი გეოპოლიტიკური მოწინააღმდეგის, შეერთებული შტატების მოკავშირე ქვეყნის, საქართველოს საპირწონედ.

20140708_140707a-003უელსის სამიტზე, ნატოს მხრიდან, საქართველოსადმი შემოთავაზებული პაკეტიდან ჩანს, რომ დასავლეთი რეგიონში და განსაკუთრებით საქართველოს ტერიტორიაზე, დღეს არსებული  წესრიგის „პერეფორმატირებას“ ცდილობს, საკუთარი გავლენის გაზრდისთვის. როგორც მოგეხსენებათ აღნიშნული პაკეტი გულისხმობს, საქართველოს ტერიტორიაზე ნატოს სასწავლო ცენტრის გახსნას, რაც ფაქტობრივად ნიშნავს ნატოს ჯარების ყოფნას საქართველოში. ეს ცენტრი, რამდენად აამაღლებს საქართველოს თავდაცვისუნარიანობას მომავალი გვიჩვენებს, მაგრამ ერთი უნდა ითქვას აუცილებლად, რომ აღნიშნული ნაბიჯი მიმართულია დღეს არსებული სტატუს-ქვოს წინააღმდეგ, რაც თავის მხრივ ნიშნავს ძალთა ბალანის შეცვლას საქართველოს ტერიტორიაზე. ხოლო თუ რა მოგვიტანა წინა ცვლილებებმა ტერიოტორიული მთლიანობის მხრივ, ყველას გვახსოვს.

სწორედ რომ, უელსის პაკეტს მოჰყვა რუსეთის მხრიდან, ზემოთ არაერთხელ აღნიშნული შეთანხმების პროექტის შეთავაზება აფხაზეთისადმი. რაც თავის მხრივ, მინიმუმდე დაჰყავს აფხაზების ოცნება, შექმნან ნაციონალური აფხაზური სახელმწიფო. აფხაზურმა მხარემ, რაც არ უნდა იმართლოს თავი საკუთარი მოსახლეობის წინაშე, რომლის უდიდესი უმრავლესობა ნეგატიურად აფასებდა შეთანხმების პროექტს, აღნიშნული შეთანხმებით ხდება აფხაზეთის დღევანდელი პოლიტიკური სუვერენიტეტის შეზღუდვა. იურიდიულად შესაძლოა არა სუბიექტის სტატუსის დონეზე, მაგრამ  ფაქტობრივი კონტროლის თვალსაზრისით, იგი რუსეთის ფედერაციის სუბიექტს გაუთანაბრდება. ანუ, თუ ნიკოლა სპიქმენის თეორიიდან აღებულ პასაჟს გავყვებით, გამოდის რომ აფხაზეთი, როგორც ბუფერული სახელმწიფო ქრება პოლიტიკური რუქიდან. ეს რაც დღეს ხდება,  ერთის მხრივ აფხაზეთის და მეორის მხრივ საქართველოს მიმართ, გეოპოლიტიკური კანონზომიერებაა და არა, რუსეთის ფედერაციის რაიმე სხვა სახის ახირება. ბოლო მოვლენები კი გვიჩვენებენ რომ, რუსეთის ფედერაციაც, მზად არის აჰყვეს დასავლეთის მიერ დაწყებულ თამაშს, რომელიც ეხება რეგიონში დღეს არსებული  რეგიონული წესრიგის შეცვლის პროცესს  და აფხაზეთისადმი უფრო მყარი კონტროლის დაწესებას ცდილობს, რომლითაც მოხდება გეოპოლიტიკური საზღვრების დადგენა რუსეთის ფედერაციას და ნატოს შორის.

ჩვენს პოლიტიკურ კლასს კი მოუწოდებდი, ის რაც ხდება აფხაზეთთან მიმართებაში პირველ რიგში მათი ბრალია და შემდეგ იმ გარე ძალების, რომლებიც კავკასიის რეგიონით არიან დაინტერესებული. მათ რომ ეროვნული ინტერესებიდან გამომდინარე გაეტარებინათ საქართველოს საგარეო პოლიტიკა და გაეთვალისწინებინათ გეოპოლიტიკური თამაშის წესები, დარწმუნებული ვარ იმ სავალალო მდგომარეობიდან დავაღწევდით თავს, რომელშიც დღეს ვიმყოფებით. თუმცა როგორც გამოუსწორებელ ოპტიმისტს მჯერა, რომ კიდევ გვაქვს ამ კატასტროფული სიტუაციიდან დაღწევის შანსი, რის ახსნასაც შევეცდები მომავალ ბლოგში.

 ირაკლი ბენუა